Khoa Nhạc cụ phương Tây là một trong trong 2 ngành đào tạo chính: ngành Quốc nhạc(đào tạo các nhạc cụ truyền thống) và ngành Nhạc tây phương hình thành từ ngày thành lập Trường Quốc gia âm nhạc Sài gòn vào năm 1956, tiền thân của Nhạc viện TP.Hồ Chí Minh ngày nay.
Qua 70 năm hoạt động, ngành đào tạo nhạc cụ phương tây của nhạc viện đã trải qua những mốc tách rời và sáp nhập như sau: Khoa Dây được tách riêng từ năm 1975, từ năm 1981 kết hợp với các chuyên ngành Kèn- Gõ thành khoa Nhạc cụ giao hưởng, từ năm 2000 với chuyên ngành đào tạo mới đàn Harp thì Khoa Dây lại dược tách riêng với nhiệm vụ đào tạo các hệ trung cấp 9 năm cho đàn Violin, trung cấp 7 năm với các nhạc cụ Viola, Violoncello, Contrebass và Harp; trung cấp 4 năm và đại học 4 năm cho tất cả các chuyên ngành. Từ năm 2017 đến nay, Khoa Dây, khoa Kèn- Gõ và Khoa Guitare- Accordeon được sáp nhập chung thành Khoa Nhạc cụ phương tây. Như vậy ngoài những nhạc cụ dàn dây kể phía trên, Khoa Nhạc cụ phương tây còn đào tạo các nhạc cụ kèn- gõ như: Flute, Oboe, Clarinette,Basson, Cor, Trombone, Trompette, Gõ giao hưởng, Guitare... với các hệ đào tạo trung cấp 7 năm, 4 năm và đại học 4 năm.
Tham gia giảng dạy tại khoa bao gồm nhiều thế hệ nghệ sĩ, các nhà sư phạm được đào tạo từ các trung tâm âm nhạc lớn của thế giới như Nga, Pháp, Mỹ, Bungaria, Hà lan, Tiệp khắc... Khoa đã đào tạo được nhiều cử nhân âm nhạc, nhiều nghệ sĩ- nhạc công xuất sắc đáp ứng nhu cầu phát triển âm nhạc của TP.HCM và của cả nước...nhiều người trong số các sinh viên- học sinh tốt nghiệp của Khoa hiện đang là những nghệ sĩ  độc tấu hoặc là trụ cột trong các dàn nhạc chuyên nghiệp của cả nước như dàn nhạc Giao hưởng Nhạc viện TP.HCM, dàn nhạc Nhà hát giao hưởng- vũ kịch TP.HCM HBSO, dàn nhạc Giao hưởng Sài gòn SPO, dàn nhạc Giao hưởng quốc gia VNSO...

- Phó phụ trách khoa: ThS. Lê Trí Toàn
- Phó Trưởng khoa: ThS. Lương Thăng Long, Ông Nguyễn Tuấn Lộc, ThS. Nguyễn Thanh Huy
- Tổ trưởng tổ đệm Piano: ThS. Triệu Huệ Kỳ